Fråhaldsrørsla som fekk kraftig vind i segla på 1880-talet, gjekk hand i hand med den kristelege vekkingsrørsla og fekk mykje av si kraft av den. Ei stor vekking gjekk over Sunnmøre i 1886, og same året tok salet av brennevin på Ulla slutt.

Om lag på same tid vart det skipa eit fråhaldslag på Flemsøy/Skuløy. Det var i aktivitet fram til omkring 1910. Elias H. Rogne var i mange år formann, men møteboka er bortkoma, så fleire opplysningar om dette laget er ikkje å finne.

På møtet til UL Samhald 17. januar 1909 var det kome spørsmål frå nokre ungdomar om dei fekk låne huset til å halde møte, dersom dei fekk skipa ein IOGT-losje. Fire av dei seks i husstyret som som var til stades, gav dei løyve til lagsmøte. Om eit slikt lag faktisk vart starta, teier soga.

Eit nytt fråhaldslag (eller «nyreist» frå det førre) vart skipa på øya i 1916. På første sida av møteboka står det slik:

«Møtebok for Flemsøy avhaldslag, nyreist heilagtorsdag 1. juni 1916 ved E. Sæter.»

Denne Sæter var truleg ein person i fylkesfråhaldslaget si teneste.

Til styre i laget vart desse valde:

Karl G. Rogne, formann
Olaus O. Longva, varaformann
Johan P. Longva, kasserar
Peter I. Flem
Johan P. Flem
Sevrin P. Rogne

Interessa for fråhaldssaka var tydelegvis stor på øya, for på denne skipingsdagen vart det innmeldt heile 78 medlemer. Snart etter teikna det seg femten nye.

Det første året vart det halde to møte i tillegg til skipingsmøtet. I 1917 var det to møte i laget, og året etter berre eitt, då det vart valt nytt styre. Den 17. mai 1919 vart det halde fest i fråhaldslaget til inntekt for Agitasjonsfondet for folkerøystinga om forbod mot sal av brennevin og vin, som skulle haldast 5. og 6. oktober dette året.

Den 18. september same år var Gerhard Kjølås frå fylkeslaget på vitjing og heldt foredrag om fråhaldsarbeidet og folkerøystinga som snart skulle vere. Etterpå vart det valt ei nemnd som hadde til oppgåve å sjå etter at alle som kunne, møtte fram for å gi si stemme ved røystinga.

I møteboka er det for 7. oktober notert at med unntak av nokre som var sjuke, møtte alle røysteføre fram ved urnene, og resultatet vart så godt som eit samstemmig «ja» til forbod.

Dei komande åra var det jamt eit møte i året som er notert i møteboka – som regel i samband med ein omreisande foredragshaldar. Siste møtet som er notert var i desember 1925, med foredrag av Anna Birkeland. Formann då var Sevrin Rogne.

Folkerøystinga i 1919 gav fleirtal mot vin- og brennevinssal i landet, og forbod vart innført. Ei ny røysting i 1926 var framleis soleklart i favør av forbod her på øya og i Haram, men i Noreg totalt hadde fleirtalet snudd, og forbodet vart oppheva.


Kommentarer

Fråhaldslag — Ingen kommentarer

Legg igjen en kommentar

Din e-postadresse vil ikke bli publisert. Obligatoriske felt er merket med *